Mapa Maurycego Beniowskiego w Domu Polskim w Barze na Ukrainie

Śro, 23.05.2018

Miniatura rękopiśmiennej mapy M.Beniowskiego z 1772 r. z trasą jego ucieczki z Kamczatki

W dniu 11 maja br. w Domu Polskim w Barze na Ukrainie, w ramach obchodów 250 rocznicy zawiązania Konfederacji Barskiej odsłonięto  nie tylko pamiatkową tablicę, ale także popiersie Maurycego Beniowskiego.

W niezwykłej biografii tego z urodzenia Węgra, a z wyboru bardziej Polaka był bowiem epizod związany z udziałem w Konfederacji Barskiej. Jego konsekwencją było m.in. najpierw zesłanie Beniowskiego przez carycę Katarzynę II na Kamczatkę, potem jego brawurowa ucieczka pod polską banderą na porwanym statku Św. Piotr i Paweł oraz odkrycia, których dokonał podczas żeglugi po niezbadanych jeszcze wówczas obszarach Północnego Pacyfiku, a także trwające do dziś spory o to czy rzeczywiście dokonał pewnych odkryć geograficznych przed  J.Cookiem.

W ramach obchodów uczestnicy konferencji naukowej mogli wysłuchać m.in. referatu Krzysztofa Jóźwiaka pt. "Maurycego Beniowskiego droga na Kamczatkę, czyli pierwszy rozdział niezwykłej biografii", referatu prof. Radosława Skryckiego pt. " Maurycy Beniowski jako geograf i kartograf" oraz referatu Grażyny Dudzickiej i Doroty Gazickiej-Wójtowicz pt. "Ucieczka Beniowskiego z Kamczatki i jego odkrywczy rejs po północnym Pacyfiku w świetle rękopiśmiennej mapy odnalezionej w zbiorach Biblioteki Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN", a także referat Jean-Marie Meskensa pt. "Wybrane epizody z życia Maurycego Beniowskiego". 

Warto zaznaczyć, że ta rękopiśmienna mapa, która "wypłynęła" po ponad 200 latach od chwili jej powstania w 1772 roku, rodzi nie mniej pytań niż dokonania jej autora.  Na niektóre z nich, dzięki hojności Fundacji im. Maurycego Beniowskiego z Nowej Soli, która sfinansowała konserwację mapy, już udało się odpowiedzieć.  Pozostałe pytania nadal pozostają bez odpowiedzi. Cyfrowa kopia mapy dostępna jest w repozytorium Instytutu pod adresem http://rcin.org.pl/igipz/publication/60295 . Sama postać Maurycego Beniowskiego jest również tak niezwykła, że ciągle interesuje się nią wiele osób w Polsce, Beligii, na Węgrzech, Słowacji czy we Francji. Zobaczymy zatem dokąd jeszcze "zaprowadzi" nas hrabia Maurycy Beniowski i jego mapa.

Dorota Gazicka-Wójtowicz, IGiPZ PAN

Wróć