W dniu 20 kwietnia 2026 roku mieliśmy przyjemność po raz trzeci gościć w naszej bibliotece studentów specjalizacji kartograficznej z Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego.

Wizyta była związana z zajęciami z kartoznawstwa ogólnego, których istotną część stanowi historia kartografii. Studenci mieli wyjątkową okazję obejrzeć na żywo dawne mapy i atlasy, na co dzień niedostępne dla szerokiego grona użytkowników.

Zaprezentowano atlasy i mapy wydane od połowy XVI do końca XIX wieku, w tym dzieła wybitnych kartografów i rytowników epoki renesansu, takich jak Sebastian Münster, Abraham Ortelius czy Gerard Mercator. Z magazynów bibliotecznych wydobyto także cenne i rzadkie mapy autorstwa polskich kartografów - Wacława Grodeckiego i Bernarda Wapowskiego - oraz najstarsze dokumenty kartograficzne przedstawiające ziemie historycznie związane z Polską. Wśród nich znalazły się m.in. mapa Śląska Martina Helwiga z 1572 roku, mapa Pomorza Eilhardta Lubinusa z 1631 roku oraz mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego Tomasza Makowskiego z 1635 roku.

Szczególne zainteresowanie wzbudziła wielka mapa Ukrainy, Podola i Wołynia autorstwa Guillaume’a le Vasseura de Beauplana z 1651 roku - jeden z najcenniejszych zabytków kartografii polskiej znajdujących się w naszych zbiorach. Zaprezentowano również kopię rękopiśmiennej mapy Maurycego Augusta Beniowskiego z 1772 roku, która w 2024 roku została wpisana na Polską Listę Programu UNESCO „Pamięć Świata”.

Ponadto pokazano wybrane XIX-wieczne wieloarkuszowe mapy topograficzne, w tym 13-arkuszową mapę Prus Wschodnich Gillego (1802–1803), 12-arkuszową mapę Galicji Zachodniej Heldensfelda (1808) oraz dwa wydania 60-arkuszowej „Mapy Kwatermistrzostwa” z lat 1843 i 1864, uznawanej za jedno z najwybitniejszych osiągnięć polskiej kartografii wojskowej okresu porozbiorowego.

W trakcie spotkania omawiano również zagadnienia związane z dawną kartografią, m.in. kwestie autorstwa i datowania map, sposoby zbierania danych oraz wykonywania pomiarów terenowych, metody prezentacji rzeźby terenu, a także techniki druku i ich wpływ na rysunek map.

Naszym gościom dziękujemy za aktywny udział i stworzenie znakomitej atmosfery, a zespołowi Biblioteki — za udostępnienie cennych obiektów oraz podzielenie się swoją wiedzą.